Havensontwikkeling
Door samenwerking tussen de vier aanwezige havens in onze regio, de luchthaven en de bedrijventerreinen en infrastructuur die hier direct aan gekoppeld zijn te versterken, werkt De Kop Werkt! aan het verbeteren van de economische concurrentiepositie van Port of Den Helder en andere havens in de Kop van Noord-Holland. Het doel van de bestuursopdracht is de economische kracht van de regio internationaal op de kaart te zetten.
Voor de bestuursopdracht Havensontwikkeling is in 2017 gekozen voor de investering in relatief losstaande, fysieke projecten. Inmiddels is duidelijk dat juist een integrale aanpak nodig is met een langetermijnperspectief voor de haven van Den Helder.

‌

Onder leiding van Atelier Rijksbouwmeester hebben in de eerste helft van 2020 twee bureaus, Fabrications en Generation Energy, via ontwerpend onderzoek een ruimtelijk strategische verkenning uitgevoerd met als resultaat verschillende scenario’s voor de ontwikkeling. De scenario’s vormen inspiratiebron voor het bepalen van de ontwikkelrichting van het gebied.



‌Koninklijke Marine, Provincie Noord-Holland en gemeente Den Helder hebben afgesproken om voorgenomen maatregelen steeds in dat kader te wegen. Er worden alleen maatregelen in besluitvorming genomen die in alle scenario’s positief beoordeeld worden en die gewenste ontwikkelingen in de toekomst niet onmogelijk maken of juist faciliteren.



‌Vanuit die afspraak en het proces waarin de ontwikkelrichting voor het havengebied pas in de loop van 2021 in beeld komt, komen het project Harssens 1 en investeringen voortvloeiend uit het onderzoek maatregelen geluidsruimte te vervallen in de looptijd van De Kop Werkt!. De middelen die binnen het programma Havens van De Kop Werkt! hiervoor gereserveerd zijn, komen daarmee beschikbaar voor andere projecten die passen binnen de doelstellingen van het programma.



‌Een drietal projecten wordt toegevoegd: onderzoek en verkenning maritiem cluster, ontwikkelingskansen Nieuwediep en Human Capital.


Project 211

Kade 43-46

Doelstelling

Het project Kade 43-46 voor Port of Den Helder moet een bijdrage leveren aan een meer dan gemiddelde stijging van het Bruto Regionaal Product (BRP) en het aantal werkplekken in de regio. Het concrete doel van dit project is het aanleggen van een verbrede kade, die geschikt is voor de offshore-industrie.

Voortgang en werkzaamheden

De kade heeft een toekomstbestendige upgrade gekregen met ISPS-regime (International Ship and Port facility Security Code). De werkzaamheden zijn in 2019 opgeleverd. In 2020 zijn enkele kleine restpunten uitgevoerd. In het najaar volgt na aanlevering van het opleverdossier de slottermijn.

Project 212:

Paleiskade 2
‌(Harssens 1)

Doelstelling

Het project Harssens I (voorheen Paleiskade 2) heeft als doelstelling de aanleg van een kade en terrein als ‘one-stop supply base’ voor de offshore operations- en maintenance-sector. Om klaar te zijn voor de groeiende offshore-markt rondom energietransitie en windenergie heeft Port of Den Helder op korte termijn dringend behoefte aan meer kades en terrein direct achter deze kades.

Voortgang en werkzaamheden

Het project wacht, zoals vermeld in de jaarrapportage 2019, op opname in het gehele ontwikkelperspectief binnen de civiel-militaire samenwerking. Eind 2019 kreeg deze opname een concreet gevolg na het opvolgen van de aanbevelingen van de gezondheidstoets, uitgevoerd door Bureau Gateway.

‌Provincie Noord-Holland, gemeente Den Helder en Koninklijke Marine hebben opdracht gegeven voor het uitvoeren van een ruimtelijk strategische verkenning, met als doel een streefbeeld voor de lange termijn op te stellen voor het maritieme cluster. Atelier Rijksbouwmeester heeft tijdens dit proces de regie in handen.

‌Twee ontwerpbureaus kregen opdracht maximaal drie scenario’s te ontwikkelen. De eindpresentatie vond plaats in augustus. Uit de strategisch ruimtelijk verkenning moet blijken op welke wijze meer kaderuimte in de haven gerealiseerd kan worden in het belang van alle betrokkenen. Dat hoeft niet per se het met dit project beoogde Harssens te zijn.

Project 213:

Field-lab Maritieme Drones

Doelstelling

Deze samenwerking richt zich op de ontwikkeling van een economisch ecosysteem voor maritieme drones, dronetoepassingen en de komst van een kennis-, innovatie-, test- en demonstratiecentrum voor maritieme drones, met als doel drone-ondernemingen zich in de regio te laten vestigen en kennis en technische arbeidsplaatsen te creëren. Het project richt zich op het aantrekken, faciliteren, ondersteunen en begeleiden van dronebedrijven, innovaties, technologieën, technieken en toepassingen. Daarnaast zet een deelproject zich in voor het realiseren van mobiele testvoorzieningen in de vorm van een praktijklaboratorium (field-lab) voor het demonstreren en testen van drones.

Voortgang en werkzaamheden

In de eerste zes maanden van 2020 zijn verschillende resultaten geboekt. De belangrijkste resultaten zijn:

‌Oplevering trainingshandleiding
 
‌De trainingshandleiding ‘RPAS Maritiem Vliegen’ is opgeleverd. Dit handboek is bedoeld voor cursisten die de Light (L)-UAS-opleiding hebben afgerond en op Den Helder Airport en Texel International Airport willen vliegen. Ook kunnen zij zich via dit handboek verder opwerken voor het vliegen binnen het maritieme domein met ‘custom-made’ toestellen (4 tot en met 25kg)


Oplevering handboek scenario’s en procedures
 
‌Het ‘MDI Handboek RPAS Scenario’s en Procedures’ is opgeleverd. Hierin worden de minimale randvoorwaarden voor RPA-vluchten die vanuit het MDI worden uitgevoerd beschreven. Het handboek bepaalt waar deelnemende organisaties aan moeten voldoen om met of vanwege het MDI dronevluchten uit te voeren. De drone-onderneming die de vlucht uitvoert blijft verantwoordelijk en aansprakelijk.

Uitbreiding bedrijvennetwerk 
 
‌In totaal zijn elf bedrijven toegevoegd aan het MDI-cluster. Daarnaast heeft ‘Energy Reinvented Community’ zich bij het MDI aangesloten. Gezamenlijk worden pilots en ‘user cases’ uitgevoerd met het oog op offshore- en energietoepassingen. Ook wordt samengewerkt met Space53, het dronecluster rond Luchthaven Twente. Het vergroten en versterken van het netwerk vindt verder plaats onder de vlag van Maritime Emerging Technologies Innovation Park (METIP).


Texel International Airport
 
‌Inventarisatie drone-toepassingen en -mogelijkheden op Texel International Airport

Drone2Go
 
‌Samen met Rijkswaterstaat, Deck180, ControlTalent.net en DroneQ wordt samengewerkt aan het project ‘Drone2Go’ rond de inzet van automatisch vliegende drones bij incidenten. De uitkomst van het project wordt omgezet in een drone-versie voor onder meer duin-, strand- en branding-toezicht.

Centrale drone-hub
 
‌Verkenning en inventarisatie van drone-toepassingen op Texel vanuit Texel International Airport als centrale drone-hub.


METIP
 
‌Integratie van MDI in het METIP-programma van de Regio Deal Maritieme Cluster Kop van Noord-Holland.


Project 214:

Uitvoerings-strategie
Haven Oude Zeug

Doelstelling

Door het ontwikkelen van een uitvoeringsstrategie moet werkhaven Oude Zeug toekomstbestendig worden. Duurzaamheid en de circulaire economie maken onderdeel uit van de strategie, waarbij wordt ingezet op het verkrijgen van het Ecoport-certificaat. Doel is om, in samenwerking met gemeente Hollands Kroon, een bedrijf (met vijftig full-timemedewerkers) zich te laten vestigen in de haven.

Voortgang en werkzaamheden

In het tweede halfjaar van 2019 heeft het project op verschillende gebieden vooruitgang geboekt. Zo is ingezet op het inventariseren van draagvlak en belangen van het HHNK, verschillende disciplines van Rijkswaterstaat en Provincie Noord-Holland. Daarnaast laat de integrale gebiedsontwikkeling met de huidige eigenaren en gebruikers van haven Oude Zeug publieke partners de samenhang van de ontwikkeling zien.

Het project heeft de beoogde eigenaar begeleid bij de planvorming en planontwikkeling en heeft ondersteuning geboden bij de taxatie van het gemeentelijke deel van de haven. In 2019 is de ontwerpfase deels gestart. Door vertraging aan de zijde van de initiatiefnemer is realisatie van het project in 2021 niet realistisch. Met de huidige eigenaren wordt een impressie gemaakt van het toekomstbeeld, op basis waarvan met overheden het vervolg ingezet wordt.

Project 216:

Marketingstrategie Maritime Maintenance & Offshore

Doelstelling

De algemene doelstelling van dit project is werken aan het verbeteren van de concurrentiepositie van Port of Den Helder en de overige havens in de Kop van Noord-Holland. Dit gebeurt door het versterken, benutten en onderhouden van de marketingpositie. De marketingstrategie is bedoeld om meer bedrijven, die gerelateerd zijn aan de energiesector op de Noordzee, naar de regio te halen.


Voortgang en werkzaamheden

Dit project bestaat uit twee delen:

 

‌1. Het uitvoeren van promotie- en marketingactiviteiten, veelal in samenwerking met Amsterdam IJmuiden Offshore Ports (AYOP), zoals beschreven in het jaarplan 2020. 

 

2. Opstellen van plan van aanpak met het oog op een zelfstandige North Sea Energy Gateway (NSEG) na de projectperiode van ‘De Kop Werkt!’.



‌Door de Covid-19-pandemie komt de marketingstrategie in 2020 minder tot uiting. Veel evenementen zijn of worden geannuleerd door toedoen van de coronamaatregelen. De planning van de activiteiten die wel doorgaan wordt behaald. Het schrijven van een plan van aanpak vergt tijd. De stuurgroep is zoekende naar de gewenste koers: een zelfstandig NSEG of aansluiten bij AYOP. De laatste optie geniet steeds meer de voorkeur. Na september 2020 wordt meer duidelijk over de te varen koers. 


‌Begin 2020 stond volledig in het teken van de voorbereidingen van North Sea Offshore in samenwerking met Energy Reinvented Community. Begin maart zou gestart worden met de social-media-campagne en het versturen van de uitnodigingen. Door de Covid-19-pandemie is dit geheel stil komen te liggen en kon geen enkele activiteit georganiseerd worden in het eerste halfjaar van 2020. Veel evenementen, zoals North Sea Offshore, Offshore Energy, WindEnergy Europe in Hamburg, zijn niet doorgegaan door de maatregelen rondom het coronavirus.


Project 217-218:

Bepalen geluidsruimte, inclusief maatregelen

Doelstelling

Door verdere havenontwikkeling mogelijk te maken ontstaat nieuwe ruimte voor bedrijven zich te vestigen; bedrijven die vervolgens zorgen voor een stijging van het Bruto Regionaal Product (BRP) en het aantal arbeidsplaatsen in de regio. Uitbreiding van de planologische geluidsruimte is hiervoor de belangrijkste voorwaarde. Geluid is één van de onderzoeken waarop de uitkomsten van de verkenning Paleiskade 2-Harssens 1 moeten worden gebaseerd.

Voortgang en werkzaamheden

Ingenieursbureau DGMR werkt momenteel aan het opstellen van het geluidreductieplan. Het bureau heeft hiervoor interviews afgenomen bij de leden van de werkgroep. In september wordt het plan gepresenteerd aan de gemeente. Ook worden de onderzoeken naar de representatieve bedrijfssituatie afgerond. In opdracht van defensie voert TNO deze onderzoeken uit. De uitkomsten kunnen van invloed zijn op het geluidreductieplan en de planning van het project.


‌De verwachting is dat het geluidreductieplan in 2021 wordt vastgesteld. Wel zijn verschillende onderzoeken naar de representatieve en toekomstige bedrijfssituatie, bijvoorbeeld van Koninklijke Marine, vertraagd door de Covid-19-uitbraak.

Project 219:

Samenwerkende havens

Doelstelling

Bij het benutten van economische kansen is samenwerking tussen de havens in de Kop van Noord-Holland van groot belang. Om als regio een rol te spelen binnen deze ontwikkelingen en te groeien, zijn naast de havens van Texel, Den Helder, Schagen en Hollands Kroon eigenlijk alle havens in het westelijk Waddengebied gebaat bij samenwerking.

Voortgang en werkzaamheden

De kick-off vindt plaats op 24 september 2020, in november vindt de expertmeeting plaats. De resultaten van deze evenementen zijn in december of januari beschikbaar. Hiermee wordt het projectdoel behaald. De coronacrisis heeft geleid tot vertraging van het project. Oorspronkelijk stonden de bijeenkomsten in de eerste helft van 2020 op de agenda.


‌Omdat samenwerking en elkaar vertrouwen binnen dit project van groot belang is, is gekozen om fysieke bijeenkomsten te organiseren en geen digitale meetings in te plannen. Dit is de reden dat de bijeenkomsten verplaatst zijn naar september en november. De expertmeeting moet leiden tot een actuele toekomstgerichte visie op de rol en functie van de samenwerkende havens en een ontwikkelingsstrategie voor de economische ontwikkeling en publieke functies van de havens.

Project 221:

Buitenveld

Doelstelling

De gemeente Den Helder wil in samenwerking met Port of Den Helder en het Rijksvastgoedbedrijf komen tot een nieuwe bestemming voor Buitenveld en een optie tot koop op dit terrein bedingen voor een toekomstige, nog te onderzoeken, functie. Een optie is het ontwikkelen van een vrachtwagenrotonde voor het verbeteren van de verkeersstroom in de haven. Het algemene doel van het project is het versterken van de (haven)economie.

Voortgang en werkzaamheden

Het project wacht, zoals vermeld in de jaarrapportage 2019, op verdere opname binnen het integraal ontwikkelperspectief in de civiel-militaire samenwerking. Wel is gestart met de voorbereiding van de uitvoering van de ontsluiting.

‌De verkenning rond de samenwerking tussen de verschillende betrokken partijen duurt langer dan verwacht. Daarnaast loopt het proces met Atelier Rijksbouwmeester rond de strategische ruimtelijke verkenning. De werkgroep heeft gesprekken gevoerd met het Rijksvastgoedbedrijf over de (daarop vooruitlopende) overdracht van de Boerenverdrietsluis, de brug en het recht van overpad voor de ontsluiting. Deze gesprekken worden in 2020 afgerond.

‌Medio 2020 wordt de functionele ontwikkeling van het gebied duidelijk. Contractafspraken met betrekking tot de infrastructuur worden in 2020 gevoerd. De werkvoorbereiding van de reconstructie van de brug is in 2020 gereed.

Project 231:

Building with Nature

Doelstelling

Het algemene doel van het project is het onderzoeken van de haalbaarheid van een nieuwe havenmonding voor Den Helder. Deze havenmonding creëert niet alleen economische kansen in de haven van Den Helder, maar versterkt tegelijkertijd de omringende natuur. De fysieke doelstelling kent twee speerpunten: het bevorderen van de natuurkwaliteit in en om Balgzand en het bevorderen van duurzame economische groei in de Kop van Noord-Holland door het creëren van ruimte in de haven voor havengerelateerde bedrijvigheid.

Voortgang en werkzaamheden

Het onderzoek is uitgevoerd volgens de doelstelling van het project. De haalbaarheidsstudie naar de effecten van de aanleg van de verschillende varianten van havendammen wees uit dat havengerelateerde bedrijvigheid kan profiteren, maar de Waddennatuur niet duidelijk verbetert of verslechtert. Om het uitgangspunt van het onderzoek naar haven- en natuurontwikkeling in één pakket maatregelen overeind te houden, moet de natuurwinst op een ander vlak gezocht worden. Deze conclusie wordt meegenomen in het vervolgproces.

‌Begin 2020 heeft de afsluitende bijeenkomst met alle stakeholders plaatsgevonden. De Waddenacademie werkt aan de afronding van de review van het onderzoek. De resultaten worden eind augustus 2020 verwacht. Daarna wordt het onderzoek vrijgegeven.

‌Op basis van de aanbevelingen van de Gateway-review door het bureau en van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn nog geen besluiten genomen die leiden tot uitvoerbare projecten en het projectdoel dienen. De conclusies van BwN worden meegenomen in het ontwikkelingsproces van het Maritiem Cluster Kop van Noord-Holland.